Muzeum - Orawski Park Etnograficzy w Zubrzycy Górnej  realizuje projekt "Browary i gorzelnie na Orawie", który dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Projekt ma na celu przeprowadzenie kompleksowych badań nad historią browarnictwa i gorzelnictwa na Orawie – zarówno po stronie polskiej, jak i słowackiej. Tematyka ta pozostaje dotychczas słabo obecna w literaturze regionalnej, mimo że stanowi ważny element dziejów gospodarczych, społecznych i kulturowych regionu.

W ramach zadania prowadzone będą kwerendy archiwalne, analiza materiałów ikonograficznych, dokumentów urzędowych oraz przekazów ustnych, a także porównanie źródeł zgromadzonych w instytucjach po obu stronach granicy. Badania pozwolą odtworzyć historię lokalnych browarów i gorzelni, ustalić ich właścicieli, opisać stosowane technologie produkcji oraz ukazać znaczenie tych zakładów dla rozwoju Orawy i życia jej mieszkańców.

Rezultatem projektu będzie seminarium naukowe organizowane w Muzeum – Orawskim Parku Etnograficznym w Zubrzycy Górnej oraz publikacja popularnonaukowa prezentująca wyniki badań. Szczególne miejsce zajmie w niej historia browaru w Zubrzycy Górnej - jednego z najważniejszych zakładów przemysłowych dawnej Orawy - ukazana na tle przemian gospodarczych i społecznych regionu.

Projekt przyczyni się do zachowania i popularyzacji dziedzictwa kulturowego Orawy, wzbogaci wiedzę o historii regionu oraz stanie się inspiracją do podejmowania nowych inicjatyw edukacyjnych, kulturalnych i turystycznych nawiązujących do dawnych tradycji browarniczych. Opracowanie będzie skierowane zarówno do mieszkańców, jak i badaczy oraz wszystkich zainteresowanych historią i kulturą Orawy.

Wartość projektu: 72 000 zł

Dofinansowanie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego: 55 000 zł

Data podpisania umowy: lipiec 2026

Okres realizacji projektu: 2026-2027

Krakowskie Stowarzyszenie Pospolite Ruszenie, którego członkowie od kilku lat ubawrwiają swoją obecnością Święto Borówki w Muzeum - Orawskim Parku Etnograficznym realizowało w 2025 r. projekt pn. Niezwykłe historie w krainie Orawian, Lachów, Pogórzan i Łemków - warsztaty i sesje gier fabularnych.

Inicjatywa ta polegała na popularyzacji lokalnego dziedzictwa kulturowego grup regionalnych i etnicznych związanych z Małopolską. Wykorzystywane są w tym celu gry RPG, w których uczniowie wybranych szkół wcielają się w bohaterów z połowy XIX wieku i rozwiązują kryminalne zagadki w środowisku Łemków, Pogórzan, Lachów i Orawian. Zagadki te doprawione są folklorem, magią chłopską i lokalnymi podaniami o stworach i upiorach.

Owocem wspólnych i warsztatów spotkań są scenariusze do gier RPG osadzonych w realiach XIX-woecznej Galicji i nie tylko. jeden z nich pn. Orawskie serce z kamienia opracowali uczniowie Zespołu Szkół w Jabłonce: Jacek Piosek, Bartosz Wójciak, Jakub Basisty, Julia Burda i Barbara Ignaciak. Ten i inne można zobaczyć i pobrać pod linkiem: scenariusze RPG. Zachęcamy do korzystania!

Projekt realizowany w ramach Programu "Nasze Tradycje” Ministerstwa Edukacji Narodowej. Zadanie finansowane ze środków Ministra Edukacji Narodowej.

Muzeum - Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej miało przyjemność być partnerem projektu.

Muzeum - Orawski Park Etnograficzny realizuje transgraniczny projekt pn. Z duchem czasu. Projekt jest wspólną inicjatywą instytucji kultury z Polski i Słowacji, której celem jest zwiększenie dostępności oraz atrakcyjności muzeów typu skansenowskiego na polsko-słowackim pograniczu. Projekt odpowiada na współczesne potrzeby odbiorców kultury, łącząc ochronę dziedzictwa kulturowego z nowoczesnymi rozwiązaniami w zakresie dostępności, cyfryzacji i edukacji.

Projekt jest realizowany przy wsparciu Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Interreg Polska – Słowacja 2021-2027.

Całkowita wartość projektu to 5 414 346,99 EUR, kwota dofinansowania z UE: 3 375 380,03 EUR.

Cele projektu

Celem głównym projektu jest zwiększenie społecznej dostępności oferty kulturalnej muzeów skansenowskich pogranicza polsko-słowackiego dla różnych grup odbiorców, w tym osób o szczególnych potrzebach.

Cele szczegółowe to poprawa dostępności fizycznej, cyfrowej oraz informacyjno-komunikacyjnej, podniesienie jakości obsługi zwiedzających i stworzenie nowoczesnych standardów świadczenia usług, wzmocnienie obecności kultury ludowej pogranicza w przestrzeni cyfrowej, wspólna popularyzację materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz rozwój trwałej współpracy transgranicznej instytucji kultury.

Zakres działań

W ramach projektu realizowane są m.in.:

• budowa i rekonstrukcja punktów obsługi zwiedzających wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu,
• wyposażenie nowych i zmodernizowanych obiektów w sprzęt informacyjny, wystawienniczy, multimedialny oraz rozwiązania poprawiające dostępność,
• szkolenia pracowników muzeów w zakresie zarządzania, kompetencji cyfrowych oraz dostępności,
• digitalizacja unikalnych obiektów związanych z tradycyjnym rzemiosłem ludowym i ich prezentacja na wspólnej, dostępnej stronie internetowej,
• organizacja wspólnych wydarzeń popularyzujących dziedzictwo kulturowe, takich jak warsztaty, wystawy plenerowe, konferencja, stanowiska ekspozycyjne oraz filmy promujące lokalnych rzemieślników.

Rezultaty projektu

Realizacja projektu przyniesie wymierne efekty, w tym:

• objęcie wsparciem obiektów kulturalnych i turystycznych,
• realizację wspólnych transgranicznych wydarzeń kulturalnych,
• digitalizację kilkuset obiektów dziedzictwa kulturowego wraz z prezentacją w sieci,
• udział publiczności w atrakycjnych wydarzeniach transgranicznych i wzrost liczby odwiedzających obiekty objęte wsparciem,
• pogłębienie i utrzymanie współpracy instytucji kultury pogranicza polsko-słowackiego.

Grupy docelowe

Projekt skierowany jest do szerokiego grona odbiorców: dzieci i młodzieży, osób dorosłych i seniorów, turystów krajowych i zagranicznych, społeczności lokalnych i regionalnych, mieszkańców pogranicza, miłośników historii i kultury ludowej, artystów i twórców, osób o szczególnych potrzebach.

Okres realizacji

Projekt realizowany jest w okresie od 1 stycznia 2026 r. do 30 listopada 2027 r.

Partnerzy projektu

Partnerami projektu są:

• Muzeum Ziemi Sądeckiej w Nowym Sączu - https://muzeum.sacz.pl,
• Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach - www.muzeum.gorlice.pl,
• Slovenské národné muzeum - https://www.snm.sk, 
• Oravské Múzeum Pavla Országha Hviezdoslava v Oravským Podzámoku - https://www.oravskemuzeum.sk

Muzeum – Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej jako Partner Wiodący odpowiada za koordynację projektu i prawidłową realizację we współpracy z partnerami z Polski i Słowacji.

Ponadto w ramach projektu Muzeum-OPE:

• wybuduje i wyposaży nowy punkt obsługi zwiedzających w Zubrzycy Górnej wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu (strefy informacyjne, wystawiennicze, gastronomiczne i sanitarne, z uwzględnieniem potrzeb osób o szczególnych potrzebach)
• organizuje konferencję podsumowującą projekt, prezentującą jego efekty i dobre praktyki w kontekście idei Nowego Europejskiego Bauhausu,
• uczestniczy w digitalizacji dziedzictwa kulturowego oraz we wspólnych wydarzeniach popularyzujących kulturę ludową pogranicza polsko-słowackiego.

Zachęcamy do śledzenia postępów w realizacji projektu na stronie muzeum, stronach partnerów i w mediach spłecznościowych.

Muzeum - Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej informuje, że Partner Wiodący: Muzeum Ziemi Sądeckiej 27.10.2025r. podpisało z Zarządem Województwa Małopolskiego zwanym „Instytucją Zarządzającą FEM”  umowę o dofinansowaniu Projektu partnerskiego pn. „Małopolski dwór – „zielona” odnowa i odbudowa zabytków i adaptacja dla nowych funkcji społeczno-gospodarczych”.

Projekt realizowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027, Priorytet 5: Fundusze europejskie wspierają infrastrukturę społeczną, Działanie 5.17 Infrastruktura regionalnych instytucji kultury, Typ projektu A Infrastruktura Regionalnych Instytucji Kultury, programu.

Partner Wiodący: Muzeum Ziemi Sądeckiej

Partnerzy  projektu: Muzeum – Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach, Muzeum Ziemi Tarnowskiej, Muzeum Archeologiczne w Krakowie, Muzeum Małopolski Zachodniej w Wygiełzowie, Muzeum – Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej

Okres realizacji projektu: 24.08.2023 r. – 30.06.2028 r.

Całkowita wartość projektu: 62 205 589,06 PLN

Kwota dofinansowania z UE: 44 951 829,55 PLN

Celem projektu jest ochrona, rewitalizacja i adaptacja zabytkowych dworów z terenu Małopolski do nowych funkcji społeczno-kulturalnych. Projekt zakłada działania inwestycyjne, wyposażeniowe i edukacyjne. Projekt realizuje cel szczegółowy EFRR.CP4.VI - wzmacnianie roli kultury i zrównoważonej turystyki w rozwoju gospodarczym, włączeniu społecznym i innowacjach społecznych wzmacniając rolę zaangażowanych instytucji w kreowaniu regionalnej i lokalnej oferty kulturalnej.

Muzeum - Orawski Park Etnograficzny realizuje projekt pn. "Sztuka przeżycia. Zagroda Heródka z Lipnicy Wielkiej - nowa przestrzeń kultury w Muzeum - Orawskim Parku Etnograficznym". Zadanie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszy Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego.

Zadanie polega na odbudowie drewnianego budynku, który został rozebrany, przeniesiony i zeskładowany w 2024 roku na terenie muzeum. Wraz z translokacją, zakupione zostało oryginalne wyposażenie, które wraz z obiektem uzupełni istniejącą ekspozycję stałą. W ten sposób powstanie nowa przestrzeń dla prowadzenia działalności kulturalnej, tym cenniejsza, że zamieszkana niegdyś przez Karola Wójciaka zwanego "Heródkiem" (1892-1969) - jednego z najciekawszych rzeźbiarzy ludowych XX w.

Całkowity koszt przedsięwzięcia to 415 852 zł, z czego dofinansowanie ze środków Ministra wynosi 221 000 zł, tj. 53,14%, pozostałe koszty inwestycji to 194 852 zł (46,86%) muzeum ponosi ze środków własnych przy wsparciu Województwa Małopolskiego. 

Czas realizacji projektu: maj-październik 2025 r.

Data podpisania umowy: maj 2025 r.

Muzeum - Orawski Park Etnograficzny realizuje projekt pn. Przygody "Kubusia Orawiocka" i "Czarownicy z Babiej Góry" – dzieciństwo na Orawie. Zadanie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszy Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego.

Zadanie ma na celu pokazanie dzieciom świata, w którym wychowywali się ich dziadkowie. Warsztaty, pokazy i wystawa dotyczyć będą dwóch postaci, które związane były z dziecięcym światem Orawian. Anna Przemyska była autorką utworów dla dzieci i młodzieży o tematyce przyrody i otaczającego ją świata. Janusz Kaczorowski poprzez teatrzyk „Kubuś Orawiocek” przybliżał młodym Orawianom problematykę muzealno-regionalną. Teksty klasycznych bajek (polskich i światowych) przekładane były przez dzieci na gwarę orawską i przedstawiane za pomocą własnoręcznie zrobionych kukiełek. Na naszych warsztatach dzieci stworzą kukiełkowych bohaterów utworu Anny Przemyskiej i przedstawią fragment. Uczestnicy przyjrzą się pokazom dawnych zabaw i gier prowadzonych przez orawski zespół regionalny, a następnie poprzez warsztaty wspólnie się pobawią. Towarzyszyć będzie temu muzyka orawska, która również była nieodłącznym elementem dawnego świata – dzieci będą mogły spróbować gry na różnych instrumentach.

Całkowity koszt przedsięwzięcia to 33 700,00 zł, z czego dofinansowanie ze środków pozostających w dyspozycji Ministra wynosi 25 000,00 zł, tj. 74,18%, pozostałe koszty to 8 700,00 zł muzeum ponosi ze środków własnych przy wsparciu Województwa Małopolskiego. 

Data podpisania umowy: kwiecień 2025 r.

Czas realizacji projektu: kwiecień-lipiec 2025 r.